Interview met paul van Maaskant Bakker



Kijk: Mwumpf en Waaihèoedw

 

Peter Plant, Cor Selie en Kas Noelje ruilden hun voornamen en lachten zich een kriek. Het speelse brein van Paul van Maaskant Bakker kan geen genoeg krijgen van dit soort hersenspinsels. Begin je over Willy Wortel dan vliegen je binnen de kortste keren de Kees Kazen, Bertus Bietjes en Cees (Sees) Citroenen om de oren. Het hoofd van Van Maaskant Bakker staat nooit stil en op gezette tijden dan persen de ideeën zich naar buiten in de vorm van droedels, blobs en bubbels op papier. Voornamelijk getekend met een Bic-pen in fijne lijntjes (fijne lijne!).

“Wat ik met die tekeningen wil is dat de vorm een eigen karakter krijgt, zonder dat het ergens op lijkt”, zegt de kunstenaar. “Mijn tekeningen zijn abstracte weergaven van gevoelens.”

 

Trek aan de bel

We zitten bij Van Maaskant thuis aan de keukentafel – een meesterstuk van Koekkoek Schrijnwerken; ‘Wilt u ook zo’n mooie tafel? Ga dan snel naar koekkoekschrijnwerken.nl’. Ja, en voor je het weet gaat het dan weer over de povere rijmkunst van de reclamescribenten. Er zijn best alternatieven voor ‘snel’ te vinden, toch? ‘…trek dan aan de bel bij …punt.nl’ of ‘…ga naar punt.nl en bestel!’

Ho. Terug. We kwamen namelijk om te praten over abstracte impressionisme en suspensief dadaïsme!

¿Que?

!Suspensief dadaïsme!

“Die term kwam onwillekeurig in me op toen ik een keer aan de telefoon zat met iemand”, vertelt Van Maaskant. “Je moet er niet te veel waarde aan hechten, maar het klopt wel. Suspensief betekent ‘opschortend’ of ‘tegenhoudend’ en in combinatie met dadaïsme verwijst dat naar het ontbreken van een manifest. De dadaïsten hadden een manifest, ik niet en dat is nou precies het suspensieve aan mijn dadaïsme. Ik heb überhaupt een hekel aan manifesten, want die leggen te veel vast en dat is nou precies wat dadaïsme niet zou moeten zijn.

“Andere kunstenaars zijn daar ook wel op gekomen, denk aan de Nul-beweging en bijvoorbeeld Wim T. Schippers. Dat is nou typisch een suspensief dadaïst. Hij legt niks uit. Hij doet het gewoon. En daar ligt grote verwondering in. Als kijker moet je het gewoon op je af laten komen en je eigen betekenis eraan geven.”

 

Rare kwibus

De lezer merkt het al wel, die Van Maaskant – zwart overhemd met vlekken om de buik gespannen, wilde haardos op de kop – is een rare kwibus. Maar van rare kwibussen kunnen we er niet genoeg hebben in deze wereld die wel wat kwibus kan gebruiken.

Nu zou de indruk kunnen ontstaan dat Van Maaskant maar wat doet, als hij achter het tekenvel gaat zitten. Het werk ontstaat, zegt hij. Het begint meestal met een vlek of een druppel. Daar borduurt hij op verder met zijn blauwe pen.

“En dan komt er opeens een karakter in waar ik van tevoren niet naar heb gezocht. Het enige wat ik probeer is figuratie te vermijden, al ontstaat er soms wel iets herkenbaars, maar daar zit geen vooropgezet plan achter. Maar ik wil wel benadrukken dat het mij niet om toevalligheden gaat. Ondanks dat het allemaal uit de pen vloeit – zoals je unconscious kunt schrijven, zo kun je ook tekenen –, is er wel controle. Het is allemaal wel reproduceerbaar. Ik maak een hele serie van dit soort tekeningen, ik beheers de techniek. De hand leidt pen en de pen leidt de hand. Al werkende komen er associaties boven, abstracte associaties, een gevoel, een vreugdevolle emotie, en die krijgen dan hun weerslag in de tekening.”

 

Allemaal mensen

Gevoelens in abstractie gevangen, vormen met een eigen karakter, de kijker krijgt er verder geen uitleg bij. Zelfs de titels bieden de burgerman geen houvast. “De titels van mijn werken zijn klanken of kreten: Mwumpf of Waaihèoedw. Ik wil gewoon iets maken wat een gevoel uitdrukt wat ik zelf nog niet kende en wat de beschouwer misschien ook helemaal niet kent maar toch herkent. Gewoon omdat we allemaal mensen zijn” 


Hank Dussen